|
گویش دشتکی
از دشتکی های عزیز تقاضامندم که اینجانب را درهر چه پر بار کردن این صفحه یاری کنند
گویش دشتکی
فعل گفتن
(emgoft) امگفت=گفتم
-ادگفت=گفتی(edgoft)
-اشگفت=گفت(eshgoft)
-موگفت=گفتیم(mogoft)
-توگفت=گفتید(togoft)
-شوگفت=گفتند(shgoft)
فعل رفتن
- اشتم=رفتم(eshtem)
- اشته=رفتی eshte )
اشته=رفت -eshtah)
اشتوم=رفتیم -eshtom)
اشتید=رفتید -eshtid)
اشتن=رفتند - eshten)
خوردن
- امخه=خوردم(emkhah)
اتخه=خوردی -(etkhah)
-اشخه=خورد(esh khah)
موخه=خوردیم(mokhah)
- توخه=خوردید(tokhah)
shokhah)- شوخه=خوردند
دیدن
(emdi)- امدی=دیدم
etdi)- اتدی=دیدی
(eshdi)- اشدی=دید
modi)- مودی=دیدیم
todi)- تودی=دیدید
shodi)- شودی=دیدند
do edan)- دوادن دویدن
do edem)- دودم.= دویدم
do edeh )- دوده =دویدی
do ei ) -دویی =دوید
do edom) -دودوم =دودیم
do edid) -دودید =دودید
do eden )- دو ادن =دویدند
)- مو=منmo
)- تو=تو to
)- اوی=اوoi
) -ماگل=ماmagal
)- شما گل=شما shomagal
)- اوآگل=ایشانoa gal
آمدن
-اندم=آمدم(andem
-انده=آمدی(andeh
-امه=آمد(ameh
- اندوم=آمدیم(andom
-اندید=آمدید(andid
-اندن=آمدند(anden
زدن
-امزه=زدم(emzeh
- اتزه=زدی(etzeh
- اشزه=زد(eshzeh
-موزه=زدیم(moozeh
-توزه=زدیدtoozeh
شوزه=زدند -(shoozeh
شنیدن
-مشنفت=شنیدم(meshnoft
- تشنفت=شنیدی(teshnoft
ششنفت=شنید -(sheshnoft
مواشنفت=شنیدیم -(moo eshnoft
تواشنفت=شنیددید -(too eshnoft
شواشنفت=شنیدند -(sho eshnoft
مردن
مردم=مردم(mordem
مرده=مردی(mordeh
مرد=مرد (mord
مردوم=مردیم (mordom
مردیت=مردید (mordit
مردن=مردند (morden
خوابیدن
خوفتدم=خوابیدم -(khoftedem
خوفتده=خوابیدی -(khoftedeh
-خوفتی=خوابید (khofti
-خوفتدوم=خوابیدم (khoftedom
-خوفتدید=خوابیدید (khoftedid
-خوفتدن=خوابیدند (khofteden
فعل کردن
-امکه=کردم(emkeh)
-اتکه=کردی(etkeh)
-اشکه=کرد(eshkeh)
-موکه=کردیم(mokeh)
-توکه=کردیم(tokeh)
-شوکه=کردند(shokeh)
بودن
- بدم=بودم(bodem)
-بده=بودی(bodeh)
-بی=بود(bi)
-بودوم=بودیم(bodom)
-بودید=بودید(bodid)
-بودن=بودند(boden)
افتادن
-اوسدم=افتاد(avasedem
-اوسد=افتادی(avasede)
-او=افتاد(ave)
-اوسدوم=افتادیم(avasedom)
-اوسدید=افتادیدavasedid)
-اوسدن=افتادند(avaseden)
خواندن
-امخوند=خواندم(emkhond
-اتخوند=خواندی(etkhond)
-اشخوند=خواند(esh,khond)
-موخوند=خواندیم(mokhond)
-توخوند=خواندید(tokhond)
-شوخوند=خواندند(shokhond)
شکستن
-مشکوند=شکستم(meshkond)
-تشکوند=شکستی(teshkond)
-ششکوند=شکست(shesh,kond)
موشکوند=شکستی (mo,eshko تواشکوند=شکستید(to eshkond
شواشکوند=شکستند(sho,eshkond)
حرف الف
اوشا =حیاط-ou,sha
افتو =آفتاب-afto
افتوآ=آفتابه-afto,ah
اقلیل=اقلید-eghlil
ارسی=کفش-orsi
آسی یو=آسیاب-asi,yu
او =آب- ao
اوباد=آبشار-aobad
آهسه=آهسته- ahesseh
آهن=آهن- ahen
آی نه=آیینه- ainah
اویار=آبیار- ao,yar
اخت=عادت- okht
اوراح=ارواح-avrah
آبابا =پدربزرگ-a,baba
اونو=آن- o,no
انو =این-e,no
اسپ=اسب- asp
اوی=او- oy
اس سا=استاد- os,sa
اشکفت=غار- esh.kaft
آسین =آستین- assin
اشتو =اجله- oshto
اوسر =افسار-aosar
اللم =ارزن- allom
اوله =آبله- aolah
اسی انو=برای این- asi,eno
آرمون =هوس- armon
آربون =آرزوی خواستن- arbon
ادسی =عمدی- a,dasi
abrehim- ابرهیم=ابراهیم
ainak- آی نک=عینک
or- اور =ابر
agha- آغا =دایی
oda -اودا-بگذار
averda - اورده-تیر چوبی
aoshoye -اوشویه-آبشی
amo -آمو-عمو
oson -اسون-بردار
enano -انانو-اینها
eghad -اقد-این قدر
abodah -آبوده-شده
aoshugah- اوشوگه -فاضل آب
ao,arah -اوآره-وسایل منزل
oza,ai -ازه, ای-ناتوان
حرف ب
بون =بام- bon
بونه =بهانه- bonah
بوی =بنه- boy
بالنگ =نوعی خیار- balang
بنز =زنبور- benz
بجشک =گنجشک-bejeshk
bonk-بونک=عدس
boghazloei- بغزلویی- نای
berzeng-برزنگ-مژه
bontava-بنتوه-ناخالصی کره
bad,onogh-بد انق-بد اخلاق
barozi-باروزی-جهیزیه
bar-بر-سینه کش کوه
bonah-بنه-واحد شمارش درخت
borreh-برره-چرخ خرمن کوب -
bo,a-بوآ-بابا.پدر
badom-بادوم-بادام
borjeh-برجه-چوب دور خانه
bogh-بق-چشم دریده
bonjah-بنجه-خار
bakhshah-بخشه-عطسه
bel-بل-بیل
bakhtah-بخته-اخته کردن حیوانات
berehnak-برهنک-قلم پا
bibi,amo-بی بی عامو-عموزادۀ زن
balang-بالنگ-نوعی خیار سبز
حرف پ
پرسه =مجلس ترحیم- porsah
پابه =بلندشو- pabah
پابید =بلند شوید- pabid
pran,doshnah پران دوشنه=پریشب
pokhi,ni-پوخی نی-عددی نیست
pal-پل-گیس
pishnok-پیشنک-فضول
pashleng-پاشلنگ-پاشنۀ در
poshan-پوشن-رختخواب
penjir-پنجیر-نیشگون
penjak-پنجک-نوعی قلاب
persuk-پرسوک-پرستو
pa,chelon-پاچلون-له کردن
pakhsheh-پخشه-پشه
حرف ت
تش =آتش- tash
تربه =توبره- tobrah
تنابنده =بندۀ خدا- tanabandah
توله =توله- tulah
تو =توت- tu
توه =تابه- tavah
تائون =تاوان- ta,on
توره =روباه- torah
تت =لکنت زبان- tot
تل =تپه- tol
ترش پلا=آبکش- torosh,pla
- طاخچه =طاقچه-takhchah
talak-تلک-تخته سنگ
tiri mazah-تیری مازه-ستون فقرات
tatakom-تتکم-آفتاب پرست
til -تیل- شاخه
til-تیل-بچۀ پرندگان
taretizak-تره تیزک-شاهی
talun-تالون-درخت انگور
tّomon-تمون-شلوار محلی
tumeri-تومری-تمشک
toli-تولی-درخت تمشک
ti -تی-انتها
torbak-تربک-تربیزه
حرف ج
جومه =جامه- jome
جوغن =هاون سنگی- joghan
جعده =جاده- jadeh
جغله =جوان- jeghalah
jorri-جوری-غوزی
ju al-جوال-گونی پشمی
jakht-جخت-عنقریب
حرف چ
چه =چاه- cheh
چارقد =روسری- charghad
چندر =چغندر- chondar
چو =چوب- cho
چک =سیلی- chak
japi- جاپی=جابر
chako-چکو-چاقو
chark-چرک-درخت بادام کوهی
cholah-چوله-جوجه تیغی
chehreh-چهره-قیچی پشم چینی
cholus-چلوس-هیزم نیمه سوخته
chakal-چکل-استخوان
chel-چل-بغل
chak-چک-سیلی
chil-چیل-لب
حرف ح
harzat-حرضت=حضرت
hasmani- حسمانی-خاک انداز
حرف خ
خسه =خسته- khas,sah
خرگما =آلودرختی- khargoma
khash-خش =خوش.خوب.
khanah-خنه =خنده
jome,kho-جومه خو-رختخواب لحاف
kherbenah- خربنه-گردنبند
kholi-خولی-گوجه باغی
khargoma-خرگما-آلوزرد
khargak-خرگک-چغله بادام
kherr-خر-گلو
khag-خاگ-تخم مرغ
khilig-خیلیگ-آب دهان
khorong-خرنگ-زغال شعله ور
kholus-خلوس-لغرنده
khandasur-خنداسور-ختنه کردن
حرف دال
دوشو =شیره- dosho
دوما =داماد- doma
دو =دوغ- do
دده =خواهر- dadah
دس =دست- das
دفت =دختر- doft
درچنه =دریچه- darchenah
دوئدن =دویدن- do,edan
دولک =دولچۀ آویزان- dolak
دوری =بشقاب- dori
دوشنه =دیشب- doshnah
دولاق =گرد وغبار- dolagh
دونه =دانه- donah
darta-دارتا-در
deizeh-دیزه-دخترخاله
del,auz-دل آیوز-آویزان
danon-دنون-دندان
dar-دار-قد
حرف ر
رخ خونه =رودخانه- rokh,khonah
رود =عزیز-rod
رودم =عزیزم- rodem
روشت =آبکی- rosht
rodak-ردک-پوست کندن بادام وگردو
ronak-رنک-شیرۀ انگور سفت
حرف ز
زر =پیچ راه- zor
زردک =هویج- zardak
zirbon- زیربون =زیرزمین
zair-زا ایر-اسهال
zarbkhteh-زاربخته-خایۀ انسان
zardeh,vachin-زرده واچین-بین غروب وشب
حرف سین
سل =نردبان- sel
سوزی =سبزی- sozi
سیل =تماشا- sil
سه =سیاه- seh
سکون =سکو- sakon
سولا =سوراخ-sula
سجلد =شناسنامه- sejeld
سلب =سرو- salb
سبات =دالان- sabat
sahal- سحل= سحر
seifi- سیفی=سیف الله
sorr-سر-آب بینی
solak-سولک-نان کوچک
setareh,redak-ستاره ردک-کرم شب تاب
seh,kofah-سه کوفه-سیاه سرفه
حرف شین
شله =آش- shol,lah
شوم =غذای شب- shom
شوت =سوت- shot
شیفور =شیپور- shifor
شپک =دست زدن- shapak
شلنگ =قدم بزرگ- sheleng
شش =شپش- shesh
shalvah- شلوه= شیون
shev-شو-شب
sherodol-شرودول-پاره کردن
shevet-شوت-شوید
sheverr-شور-آویزان
shesh,ke-ششکه-شپش گوسفند
shallom-شللم-اللم
حرف صاد
صبا =فردا- saba
حرف عین
عاروس =عروس- arus
حرف غین
غالی =قالی- ghali
غلوم =غلام-gholom
ghomb-غمب =حوضچه
ghomb -غمب =گود
ghazok-غزوک-سوسک
حرف ف
فیس =افاده- fis
فعله =کارگر- falah
فس فس =آرام آرام- fes.fes
فابر =پودر سفیدکننده- fabr
frzi- فرضی =فضل الله
figh-فیق-خالی بندی
حرف قاف
قیلون =قلیان- ghilon
ghazghon-قذغون =دیگ بزرگ
ghoryat- قریت=قدرت
ghado-قدو =قدرالله
ghatogh-قاتق-غذای بین نان
gharah-قاره-نعره
ghalah-قلا-کلاغ
gheimagh-قیماق-سرشیر
حرف کاف
کلو =کلاه- kolu
که =کوه- koh
کل =پسر- kal
کلیل =کلید- kilil
کوچه =کوچه- kucheh
ک ره=بزغاله- kah rah
کپ =یله- kop
کماجدون =دیگ کوچک- komajdon
کم =شکم- kom
کلم =کلوخ- kolom
کله =آشیانه- koleh
کنارآب =توالت- kenarab
کوآره =سفال شکسته- ko,a rah
کرکو =خیار- karko
کوفه =سرفه- kofah
کچه =چانه- kachah
کل =کیالک- kel
لنگ =منتطر-lang
کوتی کوتی =دلادلا- koti,koti
کشتیر =کشتی- koshtir
کل =بغل- kol
kochok-کوچوک=کوچک
kochol- کوچول=بچۀ کوچک
kera- کرا =موم
kotu-کتو=مکتب.مدرسه
kapol- کپول=سبدچوبی
kat-کت =کمدچوبی
karre-کرره-نوعی سنگ
korpak-کرپک-قورباغه
krenjal-کرنجال-خرچنگ
kalo-کلو-دیوانه
kelleh-کله-سنگ چین
kevel-کول-خشکی روی زخم
ker-کر-کنج
kacha-کچه-فک پایین
kore,merg-کوره مرگ-آرنج
karo-کرو-ته دیگ
kase,esh,kanak-کاسه اشکنک-دارکوب
kel-کل-کیالک
kahvalah-کهواله-گونی مویی
korcho-کورچو-لجباز
krko-کرکو-نوعی خیار
kochok-کوچوک-کوچک
kofah-کفه-سرفه
ko,yi-کویی-کاهو
kamon tar-کمونتر-کبوتر
kaha-کهه-فک
kachah-کچه-چانه
kolur-کلور-ساقۀ جووگندم
ker-کر-چروک
kenjak-کنجک-دکمه
حرف گاف
گا =گاو- ga
گل =پسوند جمع- gal
گول له =گلوله- gol,le
gap- گپ =بزرگ
got- گت=بزرگ
go an-گو ان-قبای زنانه
gandena-گندنا-تره
geren-گرن-گره
golun-گلون-پستان حیوان
gach-گچ-دندان گرفتن
gachak-گچک-دندان گرفتن حیوان
حرف لام
لغت =لگد- leghat
latah-لته-تکۀ پارچه
livir-لیویر-آویزان
lar-لار-بدن
lonjah-لنجه-فتیله
lizak-لیزک-بن سرخ
lukah-لوکه-فریاد زنانه
lodobak -لودوبک-جلبک
loze kohnah-لوزه کهنه-کفش کهنه
حرف میم
ملحه =شنا- mal,lahh
مز =مزد- moz
مشک =موش- moshk
مهتک =گهواره- mahtak
ماتل =مستحق- ma,tal
ملکی =گیوه- malki
مجت =مسجد- majet
مکل =چلاق- mokal
مش =زنبور عسل- mash
موری =مورچه- mori
مایی =ماهی- ma,yi
مجمعه =سینی- majma,ah
mah,mad- ممد =محمد
mah sin- محسین=محمد حسین
mejri-مجری-چمدان
maj-مج-مغز
merah-مره-شوهر
markhlusak-مارخلوسک-مارمولک
mazah-مازه-کمر
حرف نون
نار =انار- nar
نخشه =نقشه- nakh,shah
نوت =اسکناس- nut
nom-نوم =نام
nobah- نوبه=نوبت
noft-نفت-دماغ
nokot-نکت-کم.ذره
ni-نی-نیست
nesah -نسه-سایه
حرف ه
هرا =آبراه- hera
هرس =تیر چوبی- heras
هرچنه =ناودان- herchenah
هولک =تاب- ho,lak
هولکی =با عجله- ho,laki
ها =بلی- ha
همساده =همسایه- hamsadah
heh-هه-هست
hi lo-هیلو-طناب مویی
herah-هرره-ارره
حرف واو
ولم =فراوان- valm
وخم =وقف- vkhm
ver dadan-وردادن-پرتاب کردن
حرف ی
yatim,ghorah-یتیم خوره-پسریتیم
yatim,o,yasir -یتیم و یسیر-بدون پدر ومادر
| 