www.dashtak.com

به سایت روستای دشتک ابرج خوش آمدید

 

 

 

 ......................................

 

صفحه اول.

 

 

 

 

 

شعری در وصف دشتک،  سراینده

مرحوم حاج سید ابوالقاسم صدر دشتکی

 

 

شعر دشتک

 

 

نخستین  حمد  می‌گویم   خدا را

که از خاک آفرید اینگونه ما را



 

دیگر گویم سپاس بی حد و مر

که غیر از اوندارم هیچ سرور



 

درودم  دائمان  بادا  به  احمد

همان حتم رسل یعنی محمد(ص



 

دیگر    زاولادها   و  بستگانش

خصوصان آن شه لب تشنگانش



 

چو نتوانم دگر چیزی بگویم

فقط راه  رضای  حق  بپویم



 

شما هم گر رضای حق بجویید

ره   پیغمبر   و  آلش   بپویید



 

سپس شوق محل چون در سرم بود

خداوند  جهان   هم   لطف   فرمود



 

بگفتم وضع دشتک تا بدانی

که تا   نادیدگان  آن   بدانی



 

خوش از دشتک،خوش از آب و هوایش

خوش   از  آن    کوه‌های    با  صفایش



 

خوش از دشت،خوش از آن آب ورنگش

خوش  از باغ‌ها  و آن   طرز  قشنگش



 

خودش گل باغ آن گل کوه آن گل

تمام   بوستانش     پر   ز   بلبل



 

اگر  بینی  به  چشمت  باغهایش

شوی مبهوت هر دم از صفایش



 

که باشد خود پر از گلهای رنگین

شقایق   یا  بنفشه   یا    ریاحین



 

همه از عِطر خود سرمست و مغرور

چو نرگس گو زبوی خویش مسرور



 

شکوفان چون بود هر لحظه‌اش گل

عرق  ریزان  زه خجلت  گشته  بلبل



 

تمام روز و شب بیدار از ذوق

نوایی تازه خواند از سر شوق



 

نداند  چون  کند  یا  چون  تواند

که بهر هر گلی یک نوع بخواند



 

همه جایش قشنگ و دلنشین است

صفایش چون بهشت عنبرین است



 

فراوان دشتک اکنون در جهان است

ولی  فرقش  زمین  تا  آسمان  است



 

نه  این  دشتک  نه  دشتکهای دیگر

که آن‌ها سنک و این باشد چو گوهر



 

چه گویم  من که مثلش  کس ندیده

خدا    بهر    دل    خود    آفریده



 

خلاصه  جای  تفریح  است این ده

که هر کس بیندش خود گویدش زه



 

اگر خواهی که وصفش را بدانی

نشانیهایش  نویسم  تا   بخوانی



 

محلش    در   میان   چار  کوهست

همه اهلش زرنگ و چاره جو است



 

به شرق سد داریوش است جایش

که  بینی  روی سد آن  کوههایش



 

دو فرسخ بین دشتک تا سدش هست

زمستان  برف های  بی حدش هست



 

هوای دیدنش گر بر سر افتاد

ترا ره می نمایم تا شوی شاد



 

زسد راه درودزن تا قدمگاه

همی پیما و رو مانند سیاح



 

قدمگاهش ببین و آن چنارش

دگر آن آب پاک خوشگوارش



 

پس آنگه را دشتک  گیر در پیش

برو  پای  کتل  از  کس  میندیش



 

اگر  دیدی  که  راهش  هست دشوار

گل است این ده که اطرافش بود خار



 

تو از راه  کتل  یکدم  گذر کن

دمی بر سختی راهش نظر کن



 

ببین تو سنگچین و کله هایش

دیگر  ببریدن  آن  پله  هایش



 

که زین ره دشتکیها ماه و سالان

بکردی  رفت  و آمد زا ر و نالان



 

بنی روی  کتل  با  چشم بینی

که باید لحظه‌ای پایش نشینی



 

برو در پای آن یکدم تو بنشین

صفای بنگه و سوربس آن بین



 

ببین  اطراف   برم  و  آبشارش

دیگر باغ‌ها و صحرای حصارش



 

زراه تازه اش روکن به سویش

که چون  فرهاد  ببریدند کوهش



 

چو  دیدی، مردمانش  در  نظر آر

که چون هستند و چوبودند در کار



 

ببینی   خانه‌ای   پشت  کتل  را

قدمگاهش بخوانند  این محل را



 

بنزدیکش بود غاری که رندان

همی گویند  سابق  بوده زندان



 

چو دیدی غار از رودش گذر کن

ولی  از خوردن  آبش  حذر  کن



 

که آبش  فاضلاب  این  محل  است

گرت اندر نظر بی غش و غل است



 

زپل  بگذر  برو تا پای چناری

به پشت چشمه  بینی  آبشاری



 

چه گویم وضع و رنگ آبشارش

چه گویم  از  نسیم   مشکبارش



 

کبوترها در  اطرافش به پرواز

به پایش  بلبلانی  نغمه  پرداز



 

خلاصه  کر کسی  پایش نشیند

بهشت   دنیوی   اینجا   ببیند



 

ببینی   پهلویش   چند   آسیابی

که میگردیده  چرخش را به آبی



 

تنوره   بوده   آب   انبار  آن‌ها

که اکنون هست  آثارش در آنجا



 

چو چرخ آهنی با روغن و نفت

در  آمد، رونق  آنه  بسر  رفت



 

بروی چک که کویند روی اوباد

رسی بنشین  دمی آسوده  و شاد



 

هوایش بین،صفایش بین که آدم

نماید زندهچون  عیسی به یکدم



 

به سر تل گر  نشینی  تو شب و روز

شود خوشدل تر از هر روزت آن روز



 

صفای  سر  کمر   با  زیر  اوباد

بود خوش ویژه اندر تیر و مرداد



 

بروی چک که گفتم گر نشینی

از  اول  بمبلو  سر سبز بینی



 

دیگر  بینی  چغده  روی  اوباد

که باشد جنگلی سر سبز و آباد



 

قدم   بگذار   اندر  باغهایش

ببین خود باغهای با صفایش



 

برو  در  نزگهک در صبح چندان

که گردی شاد روح وروی خندان



 

صفای گودزیرش تا به راهک

نشین  تا بینی  و گویی تبارک



 

به صحرای  سرغنبی  تو هر روز

برو تا خود شوی خرسند و پیروز



 

صفای   چشمۀ   خهنار  و آبش

ندیدی تا کنون هرگز به خوابش



 

پسین هایش به باراغا همی رو

که روحت شاد  گردد تازه و نو



 

برو در  خالدی  و  دره اش  بین

صفای باغ و کوه و کره اش بین



 

یکی  چشمه  در آن  دره  روان است

که صاف و پاک و آبش آنچنان است



 

که بتوان  گفت باشد  آب زمزم

ولی صد حیف آبش می‌شود کم



 

دیگر خود چشمه هایش در نظر آر

که  باشد  مرشدی  و  بار  خهنار



 

سوم  دهگاه  و  قاش الله   می‌دان

که باشد مصرف  این باغ و بستان



 

به نزدیک محل هم چشمه هاییست

که آب پاکشان  مخصوص چاییست



 

تمامی   صاف   وپاکند  و  بلوری

چه انجیرک چه تو باغی، صبوری



 

به پشت قاش این ده یک قنات است

که آبش  پاک  چون  آب حیات است



 

تمام  ساکنان  قاش از آن آب

بیارند و از آن گردند سیراب



 

دیگر یک چشمه‌ای  دارد بهاری

که می‌گردد دو سنگش آب جاری



 

محلی خواجه مهدی گویندش نام

که آبش صاف باشد چون در فام



 

زمین گر شد ز باران معدنش سیر

روان  است  آب  آن  تا آخر  تیر



 

ز آب  رودخانۀ  زیر  این ده

شود مشروب باغ کهتر ومه



 

زیادی  می‌رود  زیر حصاری

که بنمایند آنجا کشت و کاری



 

همین رود  روانی  را که بینی

ز چندین چشمه گردد اینچنینی



 

که  در   نهروم  آب  اول  آن

همی آید برون چون در غلتان



 

دیگر از کاربی  تا زیر کره

شود داخل از آن تا آب دره



 

همه گردند در این رود جاری

ز پایتاوه همی تا پای چناری



 

دیگر یک چشمه دارد صاف و خوش رنگ

که     باشد    نام    آن    آب     دم تنگ



 

به  مانندش  نباشد  هیچ آبی

گر از دنیا بگردی خود نیابی



 

غرض  بهر خوراک  این محل است

ز بس پاکیزه و بی غش و غل است



 

زنان و دختران با عشوه و ناز

برای  آب بردن  در تک و تاز



 

یکی با مشک آب آرد به خانه

یکی   با   کوزه های  پاریانه



 

یکی با طشت بر سر می‌گذارد

که آب  مصرفش در خانه آرد



 

چو باغستان آنرا خوب دیدی

برو روزی تو اندر پای بیدی



 

که دارد چشمه ی آبی دل انگیز

صفای سایبانش عشرت انگیز



 

دیگر سر کوه آن همچون بهشت است

که گویا  خاک  آن با گل سرشت است



 

معطر  هست  کوه  و  دره هایش

شوی سر مست هردم از هوایش



 

تمام  چنگلش  چون  باغ  و بستان

پر از گلهای خوش بو چون گلستان



 

تمام   دره هایش  پر   ز   آب   است

زه عطرش گر بجویی مشک ناب است



 

علفهایش   معطر  هست  چون  گل

همه کوهش پر است از کبک و بلبل



 

همی پست و بلند و گود و ژرف است

بلندی های   کوهش  پر ز برف است



 

بود چند  چشمه‌اش  آبش فراوان

که مخصوص است بهر دامداران



 

چه تنگ و نی که آبش هر زمان است

مقر    دامداران    و   شبان     است



 

سه چشمه هست  در باغ جمالش

که هرکس رآن خورد ناید ملالش



 

به گرم اوشا بود  سه  تای دیگر

دوتا در اوچغور است ای نکوفر



 

یکی  دیگر  بود  اند ر بر  روز

یکی در تنگه باشد ای دل افروز



 

یکی دیگربه خان رشتک یکی بید

که مانندش نه بتوان در جهان دید



 

یکی در خرسو،یک در غوره دان است

که نصف دام دشتک  شربش آن است



 

بود درسیبکی  چند چشمه ساری

که بتوان کرد آنجا کشت و کاری



 

به اطرافش  بود جنگل فراوان

که نتوان راه رفت آنجا شتابان



 

ز تنب وبید چنگ و آبهایش

نشاید گفتن از شرح صفایش



 

شمال  دشتک   است  و  گلبهار  است

به هر جا بنگری خود پشمه سار است



 

چمن زار  است و  مانند  بهشت است

گلستان است ولیکن کس نکشت است



 

دیگر چند چشمه‌ای هم در شمال است

که آبش کم  ولی  پاک  و  زلال  است



 

یکی هست  مهکسو دیگر  نیک را

ختل بیگ است و دیگر گردوک را



 

دیگر  احمد  خلیل  و  بید  تزه

که آبش بهر خوردن داره مزه



 

به راه سفته زارش رو به باغک

که خود بر جنگلش گویی تبارک



 

دوتای دیگر آنجا  چشمه‌ای هست

یکی اسپیده دیگر خومه ای هست



 

کورگک سگلی هم هست از آن کوه

ولیکن  آب  این  دو  نیست  انبوه



 

سه پشته رو تو کوه و جنگلش بین

دیگر   آبشخور   چشموگلش  بین



 

به سوی قبله اش خود رو سرازیر

ببین صحرای  چاهو با  تل انجیر



 

که باشد هر دو با آن جنگلستان

مقر  دام  دشتک  در   زمستان



 

دیگر تنگ او که دارد آب هر سال

همیشه مال  دشتک  بوده تا حال



 

که تنگو دست ودشتک هست بدن را

مبادا   خارجش   سازی   ز  تن  را



 

دیگر درکله ای و  تل چغا را

که مانندش نبینی هیچ جا را



 

یکی طاق استهمچون طاق بستان

مقر دام باشد در زمستان



 

دیگر کوهی است اندر قبله ی ده

ره اش از کهتر و مهUکه خوانند گ



 

نرفتی گر،بدان آن موستان است

همی تفریحگاه دوستان است



 

به گرداگرد خود آن کوهساران

پر از کبک است و تیهو با شکاران



 

که آبش چون یکی گورآب باشد

تمیز و پاک چون سرداب باشد



 

کنار چشمه باشد چند بیدی

گمانم مثلشان هرگز ندیدی



 

براه ازنه رو کن به سویش

به چشم خود ببین چون است کوهش



 

بنی در تیغه ی کوه مقابل

که با دید محلش بیست حایل



 

شب وروزی اگر پایش نشینی

تمام دشتک و باغش ببینی



 

چهار از کوههایش هست خوش دید

قلات است و شتر مرغ و تک اسپید



 

یکی هم بار پس نون است می‌دان

بود پر برف دائم در زمستان



 

به روی بارپس نون گر بشینی

تلاتل دشت میشش را ببینی



 

حدود کوه دشتک صادقانه

بگویم تا بماند جاودانه



 

شمال غربی آن تنب بختاج

که دزدان بهر آن بودند محتاج



 

بود غربش همی گل سرخ و چاهو

که قبلاً بوده آنجا گور و آهو



 

جنوب غربیش بونه همی دان

که در پاییز باشد جای دامان



 

جنوب آن قدمگاه و سر تخت

که می‌بردند دزدان از تنت رخت



 

جنوب شرقیش باغ جمال است

که خود آب و هوایش بی مثال است



 

به شرقش پنگنه است و تک اسپید

دیگر دره ی چنار و چشمه بید



 

شمال سرقی آن غوره دان است

تلاتل دشت میش هم جزء آن است



 

شمالش سیبکی هست و دو خانی

نوشتم حد و مرزش تا بدانی



 

خلاصه دور دشتک تا دو فرسنگ

بد است و تا کنون دارند در چنگ



 

دهش چندین محله بوده سابق

که هر یک سر پرستش بوده لایق



 

کنون هم هشت محله هست با هم

که با یک انجمن گردیده توأم



 

محل عمده‌اش پس رباط است

که آباد و تمیز خوب و پاک است



 

یکی دیگر از آن‌ها پشت بارک

یکی دیگر بگویم قاش راهک



 

یکی گویند خواجه دیگری قاش

که حلاجند وقصابند و کفاش



 

میان ده مردمانش هست فعال

که بزازند و عطارند وبقال



 

خلیلی هم محلی هست شاداب

که باشد خانه هاشان بر لب آب



 

محل درب کل با باغ وصل است

که نصفش سیدان پاک اصل است



 

تمام خانه هاشان در بر هم

بسان پلکان روی سر هم



 

که هر کس روی بام خود نشیند

تمام بوستانش را ببیند



 

نگفتم ساکنانش چون و چند است

بدان که کل اهلش هوشمند است



 

نفوسش چارهزار در آستان است

محلش شهرتی از باستان است



 

همه دانا همه پر مغز و پر شور

تعصب دار و پر کارند چون مور



 

تمامی بوده‌اند جنگی و دل دار

همیشه با لر و ترکان به پیکار



 

ولی اکنون شده در پر نمازی

همه در مسئله چون شیخ و قاضی



 

فراوان مسجدش هست و شبستان

که دارالعلم بوده در دهستان



 

دوتا از مسجدش خوش فرم و پاک است

یکی  در خواجه، دیگر  پس رباط  است



 

به سابق  جمله ی  اطراف  این ده

بدست انگور و هر یک از که ومه



 

همه   محصولشان   انگور   بوده  است

که هریک خود به پایش می غنوده است



 

ولی صد  حیف ، آن  باغ‌ها  انگور

کنون زآن صد یکی بینی تو معمور



 

هم گشته خراب و رفت از دست

ز دست  دامدار  و  مردم پست



 

خصوصا گوره کان بوده است مشهور

چه از کشمش،چه از شیره،چه انگور



 

که ده  کارخانه اش  گرده یک ماه

کنون زان ده یکی مانده به صد آه



 

شده جمله  خراب  و رفته  بر باد

خصوصا شهرتش که رفته از یاد



 

ولی   از   بغهای   خوب   و اعلا

کنون تل محمدی ماندست و لورگاه



 

دیگر مزرا  و پای  بید  است آباد

که از آب و هوایش می‌شوی شاد



 

دیگر  باشد  دم تنگ  و  تدک  را

خصوصا پشت مرگ و کهکوک را



 

قلاتک  هم که  جمله بوده  انگور

کنون زآن ده یکی بینی تو معمور



 

کنون هم نیز همچون شیرۀ آن

نمی یابی  تو  اندر هیچ استان



 

سه پنچم  از محل  صاحب  زمین   است

دوپنجم کاسب است و خوش نشین است



 

بود محصولشان یک ثلث از دام

دو ثلث  دیگرش  گردو  و بادام



 

دو قبرستان دو غسالخانه دارد

سه حمام  دوشی  جانانه  دارد



 

امامزاده ای  احمد  به نام است

که گویند سید و نسل امام است



 

به پایش هست سروی قد کشیده

که  مانندش  کمانم  کس  ندیده



 

تعاون،   انجمن  باشد  در   این  ده

که هستند جمله عضوش از که و مه



 

یکی هم خانه ی انصاف دارد

که با مرکز دیگر کاری ندارد



 

بگویم وصف محصولات و دامش

ز طعم  آنچه از پخته  چه خامش



 

چه از کشک چه از ماست پنیرش

چه روغن چه کره دیگرچه شیرش



 

خوراک دامهایش چون بود گل

معطر هست محصولاتش از کل



 

عسل  هم  هست  قدری  اندر  این  ده

که گه طعمش چو سیب است وگهی به



 

چو  شیشه  روشن  و  چون  گل  معطر

سفید است همچو برف،شهدش چو شکر



 

که مومش به بود از مومیایی

نبینی مثل و مانندش به جایی



 



سی و یکم فروردین 1389

        

 

 

                                 

به دشتک خوش آمدید