|
فلسفهی پیدایش تخته نرد - خرد و خلاقیت بزرگمهر
 در زمان پادشاهی انوشیروان ،پادشاه هند (دیورسام بزرگ) برای سنجش خرد و دانایی ایرانیان و اثبات برتری خود شترنجی را که مهرههای آن از زمرد و یاقوت سرخ بود، به همراه هدایایی نفیس به دربار ایران فرستاد و «تخت ریتوس» دانا را نیز گماردهی انجام این کار ساخت
او در نامهیی به پادشاه ایران نوشت: از آنجا که شما شاهنشاه ما هستید، دانایان شما نیز باید از دانایان ما برتر باشندپس روش و شیوهی آنچه را که به نزد شما فرستادهایم (شترنج) بازگویید و یا پس از این ساو و باج برای ما بفرستید
شاه ایران پس از خواندن نامه چهل روز زمان خواست و هیچیک از دانایان در این چند روز چاره و روش آن را نیافت، تا اینکه روز چهلم بزرگمهر كه جوانترین وزیر انوشیروان بود به پا خاست و گفت: این شترنج را چون میدان جنگ ساختهاند كه دو طرف با مهرههای خود با هم میجنگند و هر كدام خرد و دوراندیشی بیشتری داشته باشد، پیروز میشود، و رازهای کامل بازی شترنج و روش چیدن مهرهها را گفت.
شاهنشاه سه بار بر او درود فرستاد و دوازده هزار سکه به او پاداش داد .
پس از آن (تخت ریتوس) با بزرگمهر به بازی پرداخت. بزرگمهر سه بار بر تخت ریتوس پیروز شد.
روز بعد بزرگمهر تخت ریتوس را به نزد خود خواند و وسیله بازی دیگری را نشان داد و گفت: اگر شما این را پاسخ دادید ما باجگزار شما میشویم و اگر نتوانستید باید باجگزار ما باشید.
«دیورسام» چهل روز زمان خواست، اما هیچیک از دانایان آن سرزمین نتوانستند (وین اردشیر) را چارهگشایی کنند و به این ترتیب شاه هندوستان پذیرفت كه باجگزار ایران باشد.
فلسفهی پیدایش تخته نرد:
سی مهره: نشانگر 30 شبانهروز یک ماه
بیست و چهارخانه: نشانگر 24 ساعت شبانهروز
چهارقسمت زمین: 4 فصل سال
پنج دست بازی: 5 وقت یک شبانهروز
2 دو رنگ سیاه و سپید: شب و روز
هر طرف زمین 12 خانه دارد: 12 ماه سال
تخته نرد: کره زمین
زمین بازی: آسمان
تاس: ستاره بخت و اقبال
گردش تاسها: گردش ایام
مهرهها: انسانها
گردش مهره در زمین: حرکت انسانها (زندگی)
برداشتن مهره در پایان هر بازی: مرگ انسانها
***
 اعداد تاس
یک .یکتایی و خداپرستی
دو. آسمان و زمین
سه .پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک
چهار.شمال، جنوب، شرق، غرب
پنج.خورشید، ماه، ستاره، اتش، رعد
شش .شش روز آفرینش
***
|
در زمان پادشاهی انوشیروان ،پادشاه هند (دیورسام بزرگ) برای سنجش خرد و دانایی ایرانیان و اثبات برتری خود شترنجی را که مهرههای آن از زمرد و یاقوت سرخ بود، به همراه هدایایی نفیس به دربار ایران فرستاد و «تخت ریتوس» دانا را نیز گماردهی انجام این کار ساخت